Мапата на трошоците за криминализација откри впечатлива разлика помеѓу трошоците за криминализирање на луѓето кои користат дроги и обезбедување услуги за намалување на штети во опкружувањата во заедницата. Наодите силно сугерираат дека криминализацијата на употребата на дрога е неефикасен и финансиски оптоварувачки пристап, додека инвестирањето во услуги за намалување на штети засновани на докази не само што е поисплатливо, туку и спасува животи и го промовира јавното здравје.
Податоците даваат јасна слика: затворањето поединци за прекршоци поврзани со дрога е значително поскапо од обезбедувањето услуги за намалување на штети и поддршка во опкружувањата во заедницата. Во регионот на ЦЕЕЦА, трошоците за затворање по лице годишно се движат од 552 евра во Белорусија до 41,610 евра во Словенија.
Спротивно на тоа, трошоците за обезбедување услуги за намалување на штети, како што се програмите со игли и шприцови (НСП), терапија со опиоидни агонисти (ОАТ) и бенефиции за невработеност се значително пониски, и се движат од само 171 евра во Киргистан до околу 9,141 евра во Чешка.
На пример, во Албанија, владата троши 16.100 евра годишно за затворање на лице кое користи дрога, додека обезбедувањето услуги за намалување на штети и поддршка во заедницата чини само 2.099 евра годишно – неверојатна разлика од 14.001 евра по лице. Слично, во Хрватска, трошокот за затворање е 20.221 евра по лице годишно, додека трошокот за поддршка од заедницата е 4.244 евра – разлика од 15.977 евра.
Податоците откриваат дека во повеќето земји, трошоците за затворање се неколку пати повисоки од трошоците за обезбедување услуги за намалување на штети. На пример:
- Во Украина е 15 пати поскапо да се затвори отколку да се даваат услуги во заедницата.
- Во Грузија е 14 пати поскапо.
- Во Романија е 10 пати поскапо.
- Во Русија е 9 пати поскапо.
- Во Албанија, Црна Гора е 8 пати поскапо.
- Во Косово, Азербејџан е 7 пати поскапо.
- Во Унгарија, Молдавија, Словенија е 6 пати поскапо.
- Во Хрватска, Латвија, Естонија е 5 пати поскапо.
- Во Литванија, Босна и Херцеговина, Ерменија е 4 пати поскапо.
- Во Чешка, Словачка е 3 пати поскапо.
- Во Полска, Киргистан, Северна Македонија е 2 пати поскапо.
Овие остри разлики го истакнуваат огромниот финансиски товар што криминализацијата на употребата на дрога им го става на владите и на даночните обврзници. Потенцијални заштеди преку декриминализација и намалување на штети
Анализата ги нагласува потенцијалните заштеди што владите би можеле да ги постигнат со декриминализирање на употребата и поседувањето дроги и усвојување на пристап заснован на јавното здравје и човековите права, фокусиран на намалување на штети. На пример, податоците проценуваат дека владата на Украина би можела да заштеди до 32 милиони евра годишно со декриминализирање на употребата и поседувањето дрога, додека владата на Чешка може да заштеди до 39 милиони евра годишно, а владата на Романија 16,8 милиони евра годишно година.
Овие потенцијални заштеди би можеле да се пренасочат кон зголемување на услугите за намалување на штети базирани на докази, за кои е докажано дека ефикасно го намалуваат преносот на ХИВ, хепатитис Ц и други инфекции кои се пренесуваат преку крв меѓу луѓето кои користат дроги, како и намалување на смртните случаи од предозирање и подобрување на вкупните здравствени резултати.
Сепак, податоците го нагласуваат и несоодветното финансирање за услугите за намалување на штети во многу земји, кои често се потпираат на меѓународни донатори. Во повеќето земји, покриеноста со НСП и OAT останува ниска, што укажува на потребата од зголемени инвестиции во овие интервенции кои спасуваат живот. На пример, во Ерменија, покриеноста со ОАТ е само 5,8%, додека во Азербејџан е само 1,2%.
Надвор од финансиските трошоци, криминализацијата на употребата на дроги носи и голема штета на луѓето и на јавното здравје. Затворањето на луѓето кои користат дроги често ја влошува нивната маргинализација, го зголемува нивниот ризик од заразување со ХИВ, хепатитис Ц и други заразни болести и го нарушува нивниот пристап до основните здравствени услуги и мрежите за поддршка.
Понатаму, проценката ја нагласува високата преваленца на ХИВ и хепатитис Ц меѓу затворените популации во многу земји, нагласувајќи ја итната потреба за сеопфатни услуги за намалување на штети, вклучително и НСП и ОАТ, во затворските услови.
На пример, во Украина, преваленцата на ХИВ меѓу затворениците беше проценета на 8,2% во 2022 година, додека во Белорусија, таа беше 8,5% меѓу затворениците. Во Руската Федерација, преваленцата на ХИВ меѓу затворениците беше неверојатни 14,5% во 2019 година.
Заклучок
Податоците презентирани во овој извештај обезбедуваат убедлив доказ дека криминализацијата на луѓето кои користат дроги не е само неефикасен пристап, туку и финансиски неодржлив пристап за владите во регионот ЦЕЕЦА. Острите разлики во трошоците помеѓу затворањето и обезбедувањето услуги за намалување на штети